اختلال اضطراب چیست؟ انواع، تشخیص و درمان

مقدمه: اضطراب، یک واکنش طبیعی به استرس است. سطوح خفیف اضطراب در برخی موقعیت‌ها می‌تواند مفید باشد. اضطراب می‌تواند به ما نسبت به خطرات هشدار دهد و کمک کند که آماده و هوشیار باشیم. اختلال اضطراب با احساسات عادیِ نگرانی یا دلواپسی متفاوت هستند و شامل ترس یا اضطراب بیش از حد می‌شوند. اختلالات اضطرابی از رایج ترین اختلالات روانی هستند و تقریباً ۳۰ درصد از بزرگسالان در مقطعی از زندگی خود به آن مبتلا می‌شوند. با این حال، این اختلالات با استفاده از روش های مختلف روان درمانی قابل درمان هستند و درمان به اکثر افراد کمک می‌کند تا زندگی عادی و پرباری داشته باشند. اضطراب به پیش بینی نگرانی از آینده اشاره دارد و بیشتر با تنش عضلانی و رفتارهای اجتنابی همراه است.

ترس، یک واکنش احساسی به تهدید فوری است و بیشتر با واکنش های “جنگ یا گریز” همراه است – یعنی یا ماندن برای مبارزه یا ترک محل برای فرار از خطر.

اختلالات اضطرابی می توانند باعث شوند که افراد از موقعیت هایی که علائم آن‌ها را تحریک یا تشدید می‌کنند، اجتناب کنند. عملکرد شغلی، تحصیلی و روابط شخصی می‌توانند تحت تأثیر قرار گیرند. به طور کلی، برای این که اختلال اضطراب در یک فرد تشخیص داده شود، ترس یا اضطراب باید:

• با موقعیت تناسب نداشته یا با سن فرد سازگار نباشد.
• توانایی فرد را برای عملکرد طبیعی مختل کند.

انواع مختلفی از اختلالات اضطرابی وجود دارد: اختلال اضطراب عمومی، اختلال پانیک با یا بدون آگورافوبیا (ترس از مکان‌های شلوغ یا بسته)، فوبیاهای خاص، آگورافوبیا، اختلال اضطراب اجتماعی، اختلال اضطراب جدایی و لکنت انتخابی.

انواع اختلالات اضطرابی

در این بخش انواع مختلف اختلال اضطراب را توضیح می دهیم.

اختلال اضطراب عمومی

اختلال اضطراب عمومی (فراگیر) شامل نگرانی مداوم و بیش از حدی است که در فعالیت‌های روزمره اختلال ایجاد می‌کند. این نگرانی و تنش مداوم ممکن است با علائم جسمانی مانند بی‌قراری، احساس تنش یا خستگی آسان، مشکل در تمرکز، تنش عضلانی یا مشکلات خواب همراه باشد. این نگرانی‌ها غالباً بر روی مسائل روزمره مانند مسئولیت‌های شغلی، سلامت خانواده یا امور جزئی مانند کارهای منزل، تعمیرات خودرو یا قرارهای ملاقات تمرکز دارند.

اختلال پانیک

علت اصلی اختلال پانیک، حملات مکرر پانیک است که ترکیبی از ناراحتی های جسمانی و روانی شدید را شامل می شود. در طول یک حمله پانیک، چندین مورد از این علائم ممکن است به‌طور هم‌زمان رخ دهند:

از آن جایی که علائم می توانند کاملاً شدید باشند، برخی از افرادی که دچار حمله پانیک می‌شوند ممکن است باور کنند که دچار حمله قلبی یا برخی بیماری های تهدید کننده زندگی شده اند و به همین دلیل ممکن است به اورژانس بیمارستان مراجعه کنند. حملات پانیک ممکن است قابل پیش‌بینی باشند، مانند واکنش به یک شیء ترسناک، یا غیرمنتظره و به طور ناگهانی. میانگین سن شروع اختلال پانیک بین 20 تا 24 سال است. حملات پانیک ممکن است همراه با سایر اختلالات روانی مانند افسردگی یا اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) نیز رخ دهند.

فوبیاها، فوبیای خاص

فوبیای خاص، ترس مفرط و مداوم از یک شیء، موقعیت یا فعالیت خاصی است که معمولاً بی خطر است. افراد مبتلا به این نوع ترس می‌دانند که ترسشان غیرمنطقی و بیش از حد است، اما نمی‌توانند بر آن غلبه کنند. این ترس‌ها چنان ناراحتی ایجاد می‌کنند که برخی افراد برای اجتناب از آن چه می‌ترسند، نهایت تلاش خود را می‌کنند. به عنوان مثال ترس از صحبت کردن در جمع، ترس از پرواز یا ترس از عنکبوت ها از جمله این موارد هستند.

آگورافوبیا

آگورافوبیا، ترس از قرار گرفتن در موقعیت هایی است که فرار از آن ها ممکن است دشوار یا شرم‌آور باشد، یا در صورت بروز علائم پانیک، کمکی در دسترس نباشد. این ترس نسبت به موقعیت واقعی غیرمنطقی است و معمولاً شش ماه یا بیشتر طول می کشد و باعث ایجاد مشکلاتی در عملکرد فرد می‌شود. فرد مبتلا به آگورافوبیا این ترس را در دو یا چند مورد از موقعیت های زیر تجربه می‌کند:

• استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی
• بودن در فضاهای باز
• بودن در مکان های بسته
• در صف ایستادن یا در میان جمعیت بودن
• تنها بودن خارج از خانه

فرد فعالانه از این موقعیت ها اجتناب می کند، نیاز به یک همراه دارد یا با ترس یا اضطراب شدید در آن‌ها باقی می ماند. آگورافوبیای درمان نشده می تواند به حدی جدی شود که فرد نتواند از خانه خارج شود. تنها زمانی می توان آگورافوبیا را در یک فرد تشخیص داد که ترس به شدت آزاردهنده باشد یا به طور قابل توجهی در فعالیت های روزمره عادی تداخل ایجاد کند.

اختلال اضطراب اجتماعی (که قبلاً فوبیای اجتماعی نامیده می‌شد)

فرد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی دارای اضطراب و ناراحتی قابل توجهی در مورد احتمال خجالت‌زدگی، تحقیر شدن، طرد شدن یا کوچک شمرده شدن در تعاملات اجتماعی است. افراد مبتلا به این اختلال معمولاً سعی می‌کنند از قرار گرفتن در موقعیت‌های اجتماعی اجتناب کنند یا آن‌ها را با اضطراب شدید تحمل کنند. نمونه‌های رایج این اختلال شامل ترس شدید از صحبت کردن در جمع، ملاقات با افراد جدید یا خوردن و نوشیدن در جمع است. این ترس یا اضطراب باعث ایجاد مشکلات در عملکرد روزمره می‌شود و حداقل به مدت شش ماه طول می‌کشد.

اختلال اضطراب جدایی

فرد مبتلا به اختلال اضطراب جدایی، ترس یا اضطراب بیش از حدی در مورد جدا شدن از افرادی که به آن‌ها وابسته است دارد. این احساس فراتر از آن چیزی است که برای سن فرد مناسب باشد و ادامه‌دار است(حداقل چهار هفته در کودکان و شش ماه در بزرگسالان) و باعث مشکلاتی در عملکرد فرد می‌شود. فرد مبتلا به اختلال اضطراب جدایی ممکن است دائماً نگران از دست دادن نزدیکترین فرد به خود باشد، ممکن است از بیرون رفتن یا خوابیدن دور از خانه یا بدون حضور آن شخص، امتناع کند یا شب‌ها کابوس‌هایی در مورد جدایی ببیند. علائم جسمی ناراحتی معمولاً در دوران کودکی بروز می‌کند، اما ممکن است تا بزرگسالی نیز ادامه یابد.

لکنت انتخابی

کودکان مبتلا به لکنت انتخابی در برخی از موقعیت‌های اجتماعی که از آن‌ها انتظار می‌رود صحبت کنند، مانند مدرسه، صحبت نمی‌کنند، در حالی که در سایر موقعیت‌ها صحبت می‌کنند. آن‌ها در خانه و در کنار اعضای خانواده نزدیک خود صحبت می‌کنند، اما معمولاً حتی در مقابل دیگران، مانند دوستان نزدیک یا پدربزرگ و مادربزرگ نیز صحبت نمی‌کنند.

عدم صحبت کردن ممکن است در ارتباطات اجتماعی اختلال ایجاد کند، هرچند کودکان مبتلا به این اختلال گاهی اوقات از روش‌های غیرکلامی یا غیرزبانی (مانند غرغر کردن، اشاره کردن یا نوشتن) استفاده می‌کنند. عدم صحبت کردن می‌تواند پیامدهای قابل توجهی در مدرسه داشته باشد و منجر به مشکلات تحصیلی و انزوای اجتماعی شود. بسیاری از کودکان مبتلا به لکنت انتخابی همچنین دچار خجالت بیش از حد، ترس از شرمساری اجتماعی و اضطراب اجتماعی بالا هستند. با این حال، آن‌ها معمولاً مهارت‌های زبانی نرمالی دارند.

لکنت انتخابی معمولاً قبل از سن ۵ سالگی آغاز می‌شود، اما ممکن است تا زمانی که کودک وارد مدرسه شود، به‌طور رسمی تشخیص داده نشود. بسیاری از کودکان لکنت انتخابی را پشت سر می‌گذارند. برای کودکانی که به اختلال اضطراب اجتماعی نیز مبتلا هستند، لکنت انتخابی ممکن است برطرف شود، اما علائم اختلال اضطراب اجتماعی همچنان باقی بماند.

اختلالات اضطرابی چقدر شایع هستند؟

در هر سال، درصد تخمینی بزرگسالان در ایالات متحده که به انواع مختلف اختلالات اضطرابی مبتلا هستند، عبارتند از:

• فوبیای خاص: 8٪ تا 12٪ (ایالات متحده)
• اختلال اضطراب اجتماعی: 7٪ (ایالات متحده)
• اختلال پانیک: 2٪ تا 3٪ (ایالات متحده)
• آگورافوبیا: 1% تا 1.7٪ (نوجوانان و بزرگسالان؛ در سراسر جهان)
• اختلال اضطراب اجتماعی: 0.9% (نوجوانان) 2.9% (بزرگسالان)
• اختلال اضطراب جدایی: 4% (کودکان)؛ 1.6٪ (نوجوانان)؛ 0.9٪ تا 1.9٪ (بزرگسالان)
• لکنت انتخابی: 0.03٪ تا 1.9٪ (ایالات متحده، اروپا، اسرائیل)

زنان بیشتر از مردان دچار اختلال اضطراب می شوند.

عوامل خطر ابتلا به اختلال اضطراب

علل اختلالات اضطرابی در حال حاضر ناشناخته است، اما احتمالاً ترکیبی از عوامل ژنتیکی، محیطی، روان‌شناختی و رشدی در ایجاد آن ها نقش دارند. اختلالات اضطرابی می توانند در خانواده‌ها شایع باشند، که این موضوع نشان می‌دهد ترکیبی از ژن‌ها و استرس های محیطی می‌تواند منجر به بروز این اختلالات شود.

تشخیص و درمان اختلال اضطراب

اولین قدم این است که به پزشک مراجعه کنید تا مطمئن شوید که مشکلی جسمانی باعث بروز علائم نمی‌شود. اگر اختلال اضطرابی تشخیص داده شود، یک متخصص سلامت روان می‌تواند به شما در یافتن بهترین درمان کمک کند. متأسفانه بسیاری از افراد مبتلا به اختلالات اضطرابی به دنبال کمک نمی‌روند؛ آن‌ها متوجه نمی‌شوند که دچار یک اختلال هستند که درمان‌های مؤثریبرای آن وجود دارد.

اگرچه هر اختلال اضطرابی، ویژگی‌های منحصر به فرد خود را دارد، اما بیشتر آن‌ها به دو نوع درمان پاسخ خوبی می‌دهند: روان‌درمانی یا “گفتار درمانی” و داروها. این درمان‌ها می‌توانند به تنهایی یا به طور ترکیبی ارائه شوند. درمان شناختی-رفتاری (CBT)، نوعی گفتار درمانی است که می‌تواند به فرد کمک کند تا راه های متفاوتی برای فکر کردن، واکنش نشان دادن و رفتار کردن یاد بگیرد تا احساس اضطراب کمتری داشته باشد. داروها اختلالات اضطرابی را درمان نمی‌کنند، اما می‌توانند به طور قابل‌توجهی علائم را تسکین دهند. رایج‌ترین داروهای مورد استفاده شامل داروهای ضد اضطراب (که معمولاً فقط برای مدت کوتاهی تجویز می‌شوند) و داروهای ضد افسردگی هستند. بتابلاکرها، که برای مشکلات قلبی استفاده می‌شوند، گاهی اوقات برای کنترل علائم جسمانی اضطراب مورد استفاده قرار می‌گیرند..

افراد برای مقابله با علائم اختلالات اضطرابی و افزایش اثربخشی درمان، کارهای مختلفی انجام می‌دهند. تکنیک‌های مدیریت استرس و مدیتیشن می‌توانند مفید باشند. گروه‌های حمایتی (به صورت حضوری یا آنلاین) می‌توانند فرصتی را برای به اشتراک گذاشتن تجربیات و راهبردهای مقابله‌ای فراهم کنند. یادگیری بیشتر در مورد جزئیات اختلال و کمک به خانواده و دوستان برای درک بهتر این وضعیت نیز می‌تواند مفید باشد. از مصرف کافئین که می تواند علائم را بدتر کند، خودداری کنید، و در مورد هر دارویی با پزشک خود مشورت کنید.

اختلالات مرتبط با اختلال اضطراب

• اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)
• اختلال استرس حاد
• اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)
• اختلال سازگاری